در این تحقیق به منظور کاهش مصرف سموم شیمیایی و بررسی فناوری افشانک های چرخان در عملیات سمپاشی، یک دستگاه سمپاش تراکتوری مجهز به صفحات چرخان به صورت نمونه اولیه (Prototype) ساخته شد، و عملکرد آن از نظر موثر بودن عملیات، میزان محلول مصرفی در هکتار، میزان تراکم و یکنواختی پاشش- در مقایسه با سمپاش بوم دار رایج و تیمار شاهد (بدون سمپاشی)- در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار به منظور کنترل علف های هرز نازک برگ چغندرقند ارزیابی شد. نتایج نشان داد که جهت کنترل علف های هرز (20 و 25 روز بعد از سمپاشی) از نظر موثر بودن بین روش های مختلف سمپاشی و تیمار شاهد در سطح 1 درصد اختلاف معنی داری وجود دارد ولی بین استفاده از سمپاش این تحقیق و بوم دار تراکتوری رایج اختلاف معنی دار دیده نمی شود. همچنین از نظر میزان محلول سم مصرفی در هکتار بین تیمار سمپاش ساخته شده و بوم دار تراکتوری در سطح 1 درصد اختلاف معنی داری وجود دارد ولی با تیمار شاهد این اختلاف معنی دار نیست. متوسط محلول سم مصرفی در هکتار در سمپاش بوم دار رایج 318.9 لیتر و در سمپاش ساخته شده 6.5 لیتر بود که به میزان 98 درصد در میزان محلول سم مصرفی نسبت به بوم دار صرفه جویی دیده می شود. در سمپاش ساخته شده از نظر یکنواختی قطر ذرات سم، قطر متوسط حجمی (6.242MD0.5) میکرون و قطر متوسط عددی (116NMD0.5) میکرون محاسبه شد. ضریب کیفیت سمپاشی در سمپاش مزبور 2.09 است که بالا بودن کیفیت نسبی پاشش را نشان می دهد.

سمپاش بوم دار پشت تراکتوری مدل TF400 از جمله سمپاش های رایج در ایران است که در بسیاری از مناطق مختلف کشور از آن به منظور سمپاشی مزارع گندم، جو، سیب زمینی، ذرت و حتی سمپاشی مراتع و بسیاری از محصولات زراعی دیگر استفاده می شود. با توجه به اهمیت حفاظت از محیط زیست و نیز کاربرد منطقی سموم در مزارع از نظر هزینه های تولید، بررسی و تجزیه و تحلیل این دستگاه به منظور شناخت مهمترین پارامترهای موثر بر عملکرد آن ضروری به نظر می رسد. لذا در این تحقیق به منظور دستیابی به یک مدل ریاضی حاکم بر جریان محلول سم و اجزای مختلف سیستم، سمپاش بوم دار پشت تراکتوری مدل TF400 مورد تجزیه، تحلیل و شبیه سازی رایانه ای قرار می گیرد. بدین منظور در ابتدا معادلات حاکم بر جریان محلول سم از ورودی پمپ دیافراگمی تا افشانک های بادبزنی ارایه می شوند. سپس این معادلات که به صورت معادلات دیفرانسیل غیرخطی می باشند، توسط نرم افزار مطلب (MATLAB) حل و آنگاه به کمک جعبه ابزار شبیه سازی سیمولینک (SIMULINK) رفتار دینامیکی سمپاش، شبیه سازی رایانه ای می گردد. به منظور تایید مدل ریاضی جریان محلول سم، از آزمون کارگاهی سمپاش مورد نظر استفاده شده بدین صورت که در آزمون، فشار محلول سم در دو نقطه از سمپاش در 14 حالت مختلف کاری اندازه گیری شده تا پاسخ دینامیکی واقعی سیستم به دست آید. به دلیل نزدیکی نتایج حاصل از شبیه سازی رایانه ای با نتایج آزمون کارگاهی، مدل ریاضی ارایه شده برای این سمپاش تایید گردید.

به کارگیری مدیریت موضعی محصولات زراعی (SSCM) در اعمال نهاده ها به صورت نرخ-متغیر (VRA) رهیافتی مفید به منظور بهینه سازی مصرف نهاده های زراعی و حفظ محیط زیست است. بر این اساس در این پژوهش طراحی، ساخت و ارزیابی یک سامانه سمپاشی نرخ-متغیر بر مبنای نقشه خاک مورد توجه قرار گرفت. در ابتدا یک نمونه سامانه اعمال علف کش با استفاده از رهیافت تزریق مستقیم (DI) طراحی و ساخته شد. این سامانه بر اساس تعیین موقعیت مکانی سمپاش در مزرعه توسط یک گیرنده سامانه مکان یاب جهانی (GPS)، مقایسه آن با داده های نقشه مدیریتی و اندازه گیری سرعت پیشروی سمپاش در مزرعه، میزان اعمال ماده موثر علف کش را متناسب با هر ناحیه مدیریتی توسط کنترل تزریق کننده ها تعیین می کند. مهمترین عامل موثر بر عملکرد سامانه تزریق مستقیم زمان پاسخ سامانه در انتقال محلول سم از محل تزریق تا نوک افشانک ها تعیین شد. به منظور اندازه گیری زمان تاخیر (زمان پاسخ) در انتقال محلول سم از نقطه تزریق تا نوک افشانک ها از عامل هدایت الکتریکی محلول در محل افشانک ها استفاده شد. در طی انجام آزمون های کارگاهی، عوامل کنترلی سامانه شامل چرخه وظیفه، سرعت پیشروی، فشار سیال حامل، فشار ماده موثر علف کش (و در نتیجه دبی آن)، میزان ماده موثر مورد نیاز بر اساس نقشه مدیریتی اعمال علف کش و نیز محل تزریق ماده موثر علف کش درون سیال حامل تغییر یافت. هر آزمون کارگاهی در سه تکرار انجام گرفت. به منظور تجزیه و تحلیل و مقایسه نتایج کارگاهی از تجزیه واریانس به همراه آزمون دانکن با سطح احتمال %5 استفاده شد تا اثر تغییر پارامترهای مختلف بر زمان تاخیر سامانه تعیین شود. به منظور بررسی اثر بر هم کنش عوامل مختلف از آزمایش فاکتوریل با طرح بلوک کامل تصادفی استفاده شد. بررسی نتایج نشان داد که زمان پاسخ سامانه به طور معنی داری به دو عامل میزان فشار سیال حامل و محل تزریق ماده موثر علف کش بستگی دارد که با در نظر گرفتن این دو عامل در طراحی سامانه، می توان به دقت بالاتری در اعمال علف کش در محل مورد نظر در مزرعه دست یافت.

از عوامل مهم ساماندهی وضعیت سمپاش های رایج کشور، بررسی عملکرد و کارکرد آنها در شرایط مزارع است تا بتوان با استناد به اطلاعات به دست آمده برای آینده برنامه ریزی کرد. در این تحقیق، سمپاش های رایج مورد استفاده در مزارع گندم شامل سمپاش های تراکتوری بوم دار، سمپاش های لانس دار، سمپاش های توربولاینر، سمپاش های میکرونر پشتی، و سمپاش های اتومایزر در مناطق کرج، آذربایجان غربی، خوزستان، و خراسان در قالب طرح آماری کاملا تصادفی و به صورت نمونه گیری خوشه ای بررسی و ارزیابی شدند (تعدادی از داده ها نظیر سرعت پیشروی، عرض کار، محلول مصرفی در هکتار، یکنواختی پاشش، بادبردگی، و درصد لهیدگی در حین عملیات اندازه گیری شد). نتایج نشان داد که بیشتر سمپاش ها (39.7 درصد) لانس دار هستند. سمپاش های بوم دار، میکرونر، توربولاینر، و اتومایزر به ترتیب با 29.6، 14، 8.4، و 8.4 درصد در رده های بعد قرار دارند. بین روش های سمپاشی، از نظر میزان محلول مصرفی در هکتار در سطح 1 درصد اختلاف معنی داری وجود دارد. بیشترین و کمترین میزان مصرف محلول سم به ترتیب مربوط به سمپاش لانس دار (854.2 لیتر در هکتار) و سمپاش میکرونر (35.4 لیتر در هکتار) بود. سمپاش های لانس دار، بوم دار و اتومایزر از نظر یکنواختی پاشش قابل ارزیابی نبودند (به دلیل خیسی کامل سطح کارت های حساس). در سمپاش های میکرونر و توربولاینر به ترتیب قطر متوسط حجمی 398 و 441 میکرون و قطر میانه عددی 189 و 123.2 میکرون بود که با توجه به این داده ها، ضریب کیفیت پاشش برای سمپاش های میکرونر 2.1 و برای سمپاش های توربولاینر 3.57 محاسبه شد. بنابراین سمپاش میکرونر نسبت به توربولاینر دارای کیفیت پاشش بالاتری بود و این دو سمپاش نسبت به سمپاش های لانس دار، اتومایزر، و بوم دار از نظر کیفیت پاشش برتری داشتند. بیشترین درصد لهیدگی محصول مربوط به سمپاش بوم دار پشت تراکتوری (10.3 درصد) بود.

به منظور ارزیابی سمپاش های رایج و دُزهای مختلف علف کش تری بنورون-متیل در کنترل علف های هرز پهن برگ گندم آبی، تحقیقی در 75 کیلومتری شمال شرق مشهد واقع در مزارع روستای حکیم آباد در بهار 1393 به اجرا درآمد. قالب طرح اسپلیت پلات بر پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار بود. تیمارهای آزمایش شامل کاربرد 5 نوع سمپاش (الکترواستاتیک، تراکتوری لانس دار، میکرونر، پشتی اتومایزر و تراکتوری بوم دار) به عنوان عامل اصلی و کاربرد علف کش تری بنورون-متیل در مقادیر 15، 20 و 25 گرم در هکتار به عنوان عامل فرعی بودند. نتایج آزمایش نشان داد که کاربرد سمپاش پشت تراکتوری بوم دار بطور معنی داری منجر به کاهش تراکم و وزن خشک تمامی علف های هرز شده درحالیکه سمپاش پشتی اتومایزر و تراکتوری لانس دار دارای کمترین کارایی بودند. نتایج اثر متقابل کاربرد نوع سمپاش و میزان مصرف علف کش تری بنورون-متیل نیز حاکی از برتری معنی دار سمپاش پشت تراکتوری بوم دار به همراه دُز مصرفی 25 گرم در هکتار علف کش تری بنورون-متیل در کنترل اغلب علف های هرز پهن برگ گندم در مقایسه با سایر تیمارها داشته و توانسته بود منجر به افزایش عملکرد گندم آبی به میزان 5050 کیلوگرم در هکتار شود. بیشترین میزان مصرف محلول سم مربوط به سمپاش تراکتوری لانس دار (8/732 لیتر در هکتار) و کمترین آن مربوط به سمپاش میکرونر (9/34 لیتر در هکتار) بود. بهترین ضریب یکنواختی پاشش متعلق به سمپاش بوم دار پشتی تراکتوری (8/1 = VMD/NMD) و بعد از آن سمپاش میکرونر با ضریب پاشش (3 = VMD/NMD) تخمین زده شد. بعبارت دیگر، سمپاش پشت تراکتوری بوم دار نسبت به سمپاش میکرونر دارای کیفیت پاشش یکنواخت تری است. همچنین این دو سمپاش نسبت به سایر سمپاش های مورد آزمایش دارای برتری بودند. بالاترین درصد لهیدگی محصول مربوط به سمپاش بوم دار پشت تراکتوری (5/14 درصد) و کمترین آن مربوط به سمپاش میکرونر (8/2 درصد) بود. همچنین سمپاش پشت تراکتوری بوم دار و میکرونر پشتی به ترتیب با 2/3 و 1/1 هکتار بر ساعت دارای بیشترین و کمترین ظرفیت مزرعه بودند.

متن کامل مقاله های این شماره به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقالات به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی دو روش رایج سمپاشی برای کنترل شتۀ مومی کلزا در مرحلۀ ساقه دهی و معرفی روش مناسب تر با توجه به پارامترهای فنّیِ مؤثر بر عملکرد و کارایی سمپاشی اجرا شد. آزمون در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تیمار و سه تکرار اجرا شد. براساس نتایج به دست آمده، برای سمپاش های بوم دار و لانس دار حجم محلول مصرفی به ترتیب برابر با 179و 279 لیتر در هکتار، ظرفیت مزرعه ای مؤثر به ترتیب برابر با 0/5 و 6/0 هکتار در ساعت، بازدۀ مزرعه ای به ترتیب برابر با 8/56 و 6/41 درصد، سطح لهیدگی محصول 85/3 و45/4 درصد، ضریب کیفیت پاشش به ترتیب برابر با 96/1 و 31/3، و میانگین بادبردگی 0/21 و 7/35 درصد به دست آمد. از نظر کارایی، بین دو سمپاش در 3 و 7 روز بعد از سمپاشی اختلاف معنی داری وجود نداشت. اما در 14 روز پس از سمپاشی اختلاف معنی داری بین تیمارها وجود داشت و درصد کارایی سمپاش های بوم دار و لانس دار به ترتیب به 83 و 41 درصد رسید. با توجه به نتایج بهتر سمپاش بوم دار پشت تراکتوری و کارایی سمپاشی بیشتر آن نسبت به سمپاش لانس دار پشت تراکتوری، این روش برای کنترل شتۀ کلزا در مرحلۀ ساقه دهی توصیه می شود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.